محمد يوسف حريرى
93
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
روز رستاخيز پيكر مىپذيرند و تجسم مىيابند و آدمى را يا خشنود مىسازند و بدين ترتيب بد و پاداش مىبخشند و يا او را ناخشنود و اندوهگين مىكنند و مورد آزارش قرار مىدهند و بدينسان او را به كيفر مىرسانند . خلاصه آنكه در روز قيامت اعمال هركس نصب العين او شده و به صور قبائح و يا زيبا نمودار مىشوند ( فرهنگ معارف اسلامى - دائرة المعارف تشيع ) تجسس يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَ لا تَجَسَّسُوا وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً ( حجرات - 12 ) خير جستن در زندگى مردم و كاوش نمودن در آنكه در اسلام بسيار از آن نكوهش شده است . گمان بد عاملى است براى جستجوگرى و جستجوگرى عاملى است براى كشف اسرار و رازهاى نهانى مردم ، و اسلام هرگز اجازه نمىدهد كه رازهاى خصوصى آنها فاش شود ، و اسلام مىخواهد مردم در زندگى خصوصى از هر نظر در امنيت باشند . بديهى است اگر اجازه داده شود هر كس به جستجوگرى دربارهء ديگران برخيزد حيثيت و آبروى مردم بر باد مىرود و جهنمى بوجود مىآيد كه همهء اجتماع در آن معذب خواهند بود . ( معارف و معاريف - تفسير نمونه ) تجويد قرآن ( ت ) فن صحيح خواندن قرآن كريم است . تجويد از علوم شرعى و علوم قرآنى است و خاص درست خواندن قرآن مجيد ( و توسعا نماز ) تأسيس شده است و قدمت آن به عصر رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و مواظبت ايشان بر اداى درست كلمات قرآنى و آموختن درستخوانى باز مىگردد . تجويد از شعب علم قرائت است و بعد از علم قرائت كه متصدى ثبت و ضبط صحيح كلمات قرآن است تجويد مجال ظهور مىيابد و به اداى درست كلمات مربوط مىگردد . و آن ترتيب ادا كردن حقوق حروف و بازگرداندن آنها به مخارج و اصولشان و با لطف و نرمى به زبان آورد نشان مى باشد بى آنكه در اين امر زيادهروى يا بيراهه رفتن يا تكلف شود . به گفتهء قراء تجويد زيور قرائت است . و علما قرائت بدون تجويد را « لحن » ناميدهاند . ( الاتقان ، ج 1 ، ص 326 - قرآنپژوهى ص 132 و 133 و 134 ) تحابط اعمال يا ( - ) حبط اعمال تحدى ( ت ح دّ ) وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا شُهَداءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( بقره - 23 ) در لغت به معنى مبارزهطلبى و در اصطلاح يك واقعيت تاريخى قرآنى است به اينكه پيامبرى كه داراى معجزه است مخالفات و منكران وحى و صدق نبوت را به مقابله به مثل دعوت كند تا اگر مىتوانند همانند آن را بياورند و قرآن مجيد در آيات متعددى ( اسراء 88 - طور 34 - يونس 38 - هود 13 - بقره 23 ) مخالفان را به تحدى فراخوانده است تا مثل قرآن و يا ده سوره و يا حتى يك سوره بياورند . و در طول تاريخ اسلام بعضى كوشيدهاند به اين تحدى پاسخ گويند يا طبعى بيازمايند ولى همان گونه كه قرآن مجيد عجز مخالفان و منكران را در نظيرهگويى قاطعانه پيشبينى كرده است معارضان در اين مبارزه يا معارضه توفيقى نيافتهاند و جز سخنانى سست و سخيف نبافتهاند . ( قرآنپژوهى ،